Denken, denken, denken · 完整影片 · 10′47″

Goedenavond dames en heren. Vanavond in Denken, denken, denken gaan we uit van de volgende probleemstelling: wat gaat er om bij jonge werklozen en hoe is hun leefwijze?

Good evening, ladies and gentlemen. Tonight in Denken, denken, denken we start from the following question: what goes on in young unemployed people, and how do they live?

Voor de kijkers die nog nooit naar dit programma gekeken hebben: dit is een programma dat randverschijnselen in de maatschappij analyseert en probeert objectief te benaderen.

For viewers who have never watched this programme: this is a programme that analyses marginal phenomena in society and tries to approach them objectively.

Vanavond hebben we drie mensen in de studio uitgenodigd. Hendrik-Jan Vleuten. Hij is wetenschappelijk medewerker aan de Universiteit van Amsterdam en houdt zich bezig met het onderzoek naar deviant gedrag bij sociaal mindere groepen. Hendrik-Jan, wat is precies deviant gedrag?

Tonight we have invited three people to the studio. Hendrik-Jan Vleuten. He is a research associate at the University of Amsterdam and works on research into deviant behaviour in socially disadvantaged groups. Hendrik-Jan, what exactly is deviant behaviour?

Dat is moeilijk te zeggen. Het is moeilijk kort en eenvoudig neer te zetten, maar toch zal ik proberen een definitie te geven. Deviant gedrag is dat gedrag wat afwijkt van de gangbare normen. Normen die in de maatschappij een zekere gemene consensus hebben bereikt.

That is hard to say. It is hard to put briefly and simply, but I will still try to give a definition. Deviant behaviour is behaviour that departs from the prevailing norms. Norms that have reached a certain common consensus in society.

Mijn onderzoekspopulatie bestaat uit mensen die relatief weinig geïntegreerd zijn in de maatschappij. Ik probeer bij mijn onderzoek een verband te leggen tussen het sociaal achtergesteld zijn en het deviante gedrag.

My research population consists of people who are relatively poorly integrated into society. In my research I try to establish a link between being socially disadvantaged and deviant behaviour.

Dat is duidelijk. Dit is Hans Blok.

That is clear. This is Hans Blok.

Inderdaad.

Indeed.

Ik heb gehoord dat jij bezig was met een ontzettend interessant project. Kan je daar wat van vertellen?

I heard you were working on an extremely interesting project. Can you tell us something about it?

Twee jaar geleden hebben we van de gemeente een lokaal ter beschikking gekregen. Nu proberen we de mensen van de stadssector bij het wijkbestuur te betrekken.

Two years ago the municipality gave us a room to use. Now we are trying to involve the people of the city sector in the neighbourhood council.

Verder hebben we in de studio Dr. John Pusher. Hij is schrijver-filosoof en speciaal hier voor uit Engeland gekomen. Hij heeft een boek geschreven over de achterbuurt in Birmingham.

We also have Dr John Pusher in the studio. He is a writer and philosopher and has come over from England especially for this. He has written a book about the slums of Birmingham.

John, welcome in the studio. I hope you have had a nice flight. In your last book, “How Paradise Was Lost”, you use the term punk rise. Can you explain it to us?

Yes. It's a little word game that I made up myself. To cut it short: where crisis rises, punk rises. So I came to the philosophical conclusion and termed it: puncrises.

Voor de kijkers die geen Engels kunnen: John probeert in zijn boek aan te tonen dat daar waar crises ontstaan, punk ontstaat, en andersom. Misschien kan Hendrik-Jan hier een korte toelichting op geven.

For viewers who don't know English: in his book John tries to show that where crises arise, punk arises, and the other way round. Perhaps Hendrik-Jan can comment briefly on this.

Dit verschijnsel komen we ook hier op het continent tegen. Het gaat vooral om jongeren die opgroeien in een tijd van pessimisme, van een tijd van een stuk defaitisme. Om een paar voorbeelden te noemen: de toenemende dreiging van een atoomoorlog, van atoomexplosies en zo.

We also find this phenomenon here on the Continent. It mainly concerns young people growing up in a time of pessimism, a time of a certain defeatism. To give a few examples: the growing threat of a nuclear war, of nuclear explosions and so on.

Aan de ene kant treedt er een zekere complexiteit van de maatschappij op, maar aan de andere kant ook een verstarring van diezelfde maatschappij. Dat roept bij die jongens een zekere vraag op van: waar moet het heen?

On the one hand society becomes more complex, but on the other hand that same society also becomes rigid. That raises a certain question for these boys: where is this going?

Nog iets. Als we de laatste decennia eens bekijken, kunnen we twee soorten revoltes onderscheiden. Ten eerste een optimistische revolte, zou ik het willen noemen. Dan gaan we terug naar mei 1968. Toen leefde vooral de drang naar vernieuwing, hervorming en democratisering.

One more thing. If we look at the last decades, we can distinguish two kinds of revolt. First, an optimistic revolt, as I would call it. Then we go back to May 1968. What drove people then was above all the urge for renewal, reform and democratisation.

Maar de revolte die nu plaatsvindt, is meer een revolte die geen uitweg meer biedt. Het is passief, destructief, pessimistisch. Punk in één woord.

But the revolt taking place now is more a revolt that no longer offers a way out. It is passive, destructive, pessimistic. Punk, in one word.

De punk is opgebouwd uit de P van provocerend, U van ultra-extreem, N van nihilisme en de K van cultuurpessimisme.

Punk is made up of P for provocative, U for ultra-extreme, N for nihilism and K for cultural pessimism (in Dutch, “cultuurpessimisme”).

Zo'n typische vertegenwoordiger van deze punkstroming hebben we vandaag in de studio uitgenodigd. Jef Peeters. Jef, jij gaat iets over jezelf vertellen.

We have invited a typical representative of this punk movement to the studio today. Jef Peeters. Jef, you are going to tell us something about yourself.

Ik dacht dat ik enkele dia's mocht meebrengen en dacht dat dat voldoende was.

I thought I was allowed to bring a few slides and thought that would be enough.

Voorlopig kunnen we in ieder geval even naar die dia's gaan kijken. Misschien kan je er ook wat bij vertellen.

For now we can at any rate have a look at those slides. Perhaps you can say something about them too.

Ik ben Jef Peeters. Ik ben 21 jaar oud. Toen ik 16 was, heb ik wel eens een paar weken gewerkt in een blikfabriek, maar sindsdien ben ik op het dop en dat bevalt me best.

I am Jef Peeters. I am 21 years old. When I was 16 I once worked for a few weeks in a tin-can factory, but since then I have been on the dole and that suits me fine.

Dat is de wagen van mijn vader, waar ik iedere morgen mee naar het dopkantoor rij.

That is my father's car, which I drive to the dole office every morning.

Wat mij vooral opvalt aan deze dia's is het kille karakter dat ervan uitstraalt. Er spreekt een stuk liefdeloosheid uit, zou ik haast willen zeggen. Ik zie ook een hele sterke vergelijking met de achterbuurtencultuur zoals die bestond in de crisisjaren voor de Tweede Wereldoorlog.

What strikes me most about these slides is the cold character they give off. They express a certain lovelessness, I would almost say. I also see a very strong comparison with slum culture as it existed in the crisis years before the Second World War.

Jouw vader, Jef, zou er wel van kunnen meepraten, denk ik. Wat doet jouw vader op het ogenblik?

Your father, Jef, could tell us a thing or two about that, I think. What does your father do at the moment?

Op het ogenblik werkt hij in de havens, geloof ik, maar ik zie hem maar eens in de twee maanden.

At the moment he works in the docks, I think, but I only see him once every two months.

Kan je zeggen dat je je betrokken voelt bij het maatschappelijk gebeuren? Dat je vindt dat de wereld zo moet blijven of dat de wereld gauw moet veranderen in een bepaalde richting?

Would you say that you feel involved in what is happening in society? That you think the world should stay as it is, or that it should soon change in a particular direction?

Ik vind het allemaal rotzooi, maar ik vermaak me best.

I think it's all rubbish, but I'm enjoying myself just fine.

Je bent niet opstandig. Je zou jezelf geen revolutionair willen noemen.

You are not rebellious. You wouldn't want to call yourself a revolutionary.

We kunnen hier niet spreken van een revolte à la Marcuse.

We cannot speak here of a revolt in the manner of Marcuse.

Wacht even. Laten we het vanuit de praktijk bekijken. Jef, je staat om 10 of 11 uur op. Wat doe je daarna?

Wait a moment. Let's look at it from practice. Jef, you get up at 10 or 11 o'clock. What do you do after that?

Voor 12 uur moet ik doppen. Dan ga ik drinken en voor de rest van de dag punken.

Before 12 o'clock I have to sign on for the dole. Then I go drinking and spend the rest of the day being a punk.

Hou je meer van The Stranglers of van de Sex Pistols?

Do you prefer The Stranglers or the Sex Pistols?

Daar wil ik het liever niet over hebben.

I'd rather not talk about that.

Het is duidelijk dat deze muziek een belangrijke rol speelt in het leven van deze jonge mensen. Misschien kunnen we nu wat punkmuziek beluisteren.

It is clear that this music plays an important role in the lives of these young people. Perhaps we can now listen to some punk music.

[Song: Ian Dury, “Sex & Drugs & Rock & Roll”]

Doctor John Pusher. Waarschijnlijk kan je ons meer vertellen over het verband tussen muziek en cultuur.

Doctor John Pusher. You can probably tell us more about the link between music and culture.

John, in your book “From Woodstock to Punk Rock”, you gave a splendid analysis of the evolution of music.

Yes, there has been indeed an interesting evolution since the end of the sixties, the big difference being between commercial music and non-commercial music. The commercial music was for the lower classes and the non-commercial music was for the higher classes and so-called intellectuals. Non-commercial music stood for avant-garde.

Now we see that the reverse has happened and that the avant-garde music and culture is coming from the lower classes. It being anti-commercial, unaesthetic, unintellectual, spontaneous form of anti-musical music. Punk music is a monotonous reflection of everyday life without any hope.

Wat John zegt is dat de punkmuziek avant-gardemuziek is van de arbeidersklasse. Monotoon en hopeloos.

What John is saying is that punk music is the avant-garde music of the working class. Monotonous and hopeless.

Inderdaad. Het monotone zien we terug in die eindeloze nieuwbouwwijken in onze moderne steden. Met hun rechte huizenblokken, flatblokken, rechte perkjes, rechte wegen. Dat verklaart een heleboel vanuit die muziek.

Indeed. We see the monotony again in those endless new housing estates in our modern cities. With their straight rows of houses, blocks of flats, straight flowerbeds, straight roads. That explains a great deal about that music.

Jef, hoe is het contactueel met jullie gesteld? Als ik vragen mag.

Jef, how are things with you in terms of personal contact? If I may ask.

Misschien kunnen we een dia opzetten.

Perhaps we can put up a slide.

Het spijt me zeer, maar ik vind het intellectueel gemasturbeer.

I am very sorry, but I find this intellectual masturbation.

Je moet het vanuit de praktijk bekijken.

You have to look at it from practice.

Dat zou ik zo niet willen stellen. Ik vind dat je het in een sociologisch, in een wetenschappelijk kader moet plaatsen.

I wouldn't put it that way. I think you have to place it in a sociological, a scientific framework.

Wat hij hier maakt, is: je moet het vanuit de jongeren zelf bekijken.

What he is making here is: you have to look at it from the point of view of the young people themselves.

Voor mij is het onzin.

To me it is nonsense.

Vanuit de jongeren zelf bekijken.

Look at it from the young people themselves.

Maar aan de andere kant:

But on the other hand:

But on the other side, you have to see it in a complex of problems. You can't extract one problem.

Zoals gewoonlijk laait de discussie ontzettend hoog op. Dit was Denken, denken, denken voor vanavond. Tot volgende keer.

As usual the discussion is flaring up enormously. That was Denken, denken, denken for tonight. Until next time.

[Song: Ian Dury, “Sex & Drugs & Rock & Roll”]